Malt Fascination

Helaas niet door mij tijdens de vakantie, maar wel erg leuk voor Christie’s, het veilinghuis.

Een flinke whiskycollectie van net na de oorlog gevonden in een kluis in een wijnkelder.

Het Angel’s Share is een begrip in whisky waar veel over gesproken wordt op forums en proeverijen en wat altijd voor veel verschillende meningen en ideeën zorgt. Ik heb er een en ander over gelezen en wat ik tot nu toe geleerd heb zal ik hieronder uit de doeken doen.

Let wel: Ik ben geenszins een expert op dit gebied!

Angel’s Share is de naam die gegeven is aan dat deel van een distillaat in een vat dat verdampt door de poreusheid van het hout. Afhankelijk van een heleboel factoren gebeurt dat langzaam of sneller. Het heeft veel invloed op hoe een whisky rijpt en hoe de smaak tijdens de rijping verandert.

De snelheid waarmee whisky vervliegt is heel erg afhankelijk van de omgevingstemperatuur en de kwaliteit en soort van het hout. Enigvoudig genoeg verdampt er meer wanneer het warm is dan wanneer het koud is. Bij Amrut in Bangalore, India is het Angel’s Share wegens de hoge temperatuur maarliefst 16%, terwijl deze in Schotland maar 2% is.

Als je dit gaat doorrekenen heb je van de vatvulling na 1 jaar nog 84% over. 16% van 84% is 13,44 dus na 2 jaar heb je nog iets meer dan 70% over van de originele afvulling van het vat. Om deze simpele reden is Amrut whisky nooit meer dan 3 tot 5 jaar oud. Daarboven is er gewoon te weinig over om het rendabel te maken. In Schotland ligt dit maximum op gemiddeld zo’n 50 jaar. Dit heeft voornamelijk te maken met het alcoholpercentage wat niet onder de 40% mag zakken.

Het veranderen van het alcoholpercentage is ook altijd nog een leuk onderwerp, omdat dat twee kanten op kan gaan. Van de 2% Angel’s Share in Schotland is iets meer dan de helft alcohol, waardoor het alcoholpercentage daalt tijdens de rijping. Ook dit heeft met het klimaat te maken. De luchtvochtigheid in Schotland is erg hoog, waardoor er in verhouding vrij weinig water uit de whisky zal verdampen. Dit betekent automatisch dat er dus wel alcohol verdampt en het percentage daalt. In Kentucky bijvoorbeeld, waar de luchtvochtigheid veel en veel lager ligt krijgt ook het water veel kans om te verdampen. Daar ligt die verhouding dichterbij 50/50. Gezien een vat boven de 50% wordt afgevuld zal daardoor het alcoholpercentage dus stijgen. Op die manier kan worden verklaard dat bijvoorbeeld de George T. Stagg bottelingen zo enorm hoog zitten qua alcohol.

Behalve de meteorolische omstandigheden is ook de kwaliteit en het type hout erg belangrijk. Het is in westerse landen vastgelegd dat whisky om whisky genoemd te mogen worden in eikenvaten moet rijpen (In Thailand mag Mehkong gewoon whisky heten, maar dat heeft niks met gerst en eiken te maken). Dat beperkt de keuze natuurlijk enorm, maar dan zijn er nog een aantal verschillende soorten die gebruikt worden. De meest gebruikte soorten zijn de Zomereik (Quercus Robur) en de Amerikaanse Witte Eik (Quercus Alba). De zomereik wordt ook wel Europees Eiken genoemd. Eikenhout wordt van oudsher gebruikt omdat het in verhoudig tot veel andere soorten een vrij dichte structuur heeft, een hardhout is wat niet teveel werkt en weinig knoesten heeft. Elke knoest een potentieel lekpunt.

Het voornaamste verschil tussen Europees en Amerikaans Eiken is dat Amerikaans Eiken een dichtere structuur heeft. Het is dus een minder poreuze houtsoort. Dit heeft als positieve invloed dat een whisky makkelijker lang kan rijpen omdat er minder vervliegt.

Uiteraard worden er nog andere soorten gebruikt. In Japan worden sommige whisky’s gerijpt op ‘Mizunara’ (Japans eiken). De laatst uitgekomen 21 jaar oude Hammerhead uit Tsjechië heeft gerijpt op Tsjechies Eiken (?).

De poreusheid van hout heeft dus effect op de Angel’s Share, maar ook op de smaak. Doordat hout poreus is krijgt de whisky de kans om erin te trekken en dus veel contact met het hout te maken. Dit geeft veel smaak aan de whisky en neemt veel onaangename smaken weg. Amerikaans Eiken wordt meestal gebrand of geroosterd om het aan de binnenkant van het vat meer open te maken omdat de dichte structuur weinig smaak afgeeft.

Wederom een sample welke me is gegeven door Master of Malt. Ik heb voorheen een aantal van de Noh bottelingen gekocht en altijd naar zeer grote tevredenheid. De eerste 12 jaar oude Karuizawa van een Japans Merlot vat was een geweldenaar. Daarna een paar oudere, 30 en 32 jaar, waarvan de 30 jaar het lekkerst is. Deze behoort nog steeds tot mijn beste whisky’s die ik heb en ken. Nu dus een vervolg daarop!

Noh is een Japanse muzikale vorm van drama waar veel gebruik gemaakt wordt van maskers. Heel traditioneel waar veelal meer op het gebruik van de tradities, regels en vaste rollen wordt gelet dan innovatie.

Geur:
Het begint met een klein hintje van aceton, heel vreemd. Daarna komt oude appel, hout, boenwas en tabak door. Mooie volle tonen, heel scherp wel. Ik associeer de houtgeur met die van oosterse tempels, sandelhout.

Smaak:
Heel scherp aanvankelijk, wel zoet. Erg heet en peperig. Iets fris en kruidig.

Finish:
Een middellange finish die je lekker opwarmd. Ook peperig. Wordt pas later zoet. Beetje cake proef ik er ook in.

Geen makkelijke whisky. Een dram voor de langere avonden die niet even snel tussendoor geproefd moet worden. De smaken zijn ook wat lastig te vinden doordat hij heel fel en scherp is.

Noh Karuizawa 32, 1977-2010, 60,7%, +/- 180 euro

Geur: 8
Smaak: 7
Afdronk: 8
Ervaring: 8
Prijs/Kwaliteit: 6

Totaal: 37 punten

Vindt Master of Malt op Twitter en Facebook! Noh Karuizawa 1977 is te koop bij Master of Malt

De Bladnoch forum bottles worden geregeld door Bladnoch zelf op de markt gebracht. De eigenaar van Bladnoch, Raymond Armstrong, heeft een groot aantal vaten van verschillende distilleerderijen, die hij af en toe uitbrengt als single cask bottelingen voor heel schappelijke prijzen. Zo zijn er al 30 jaar oude Caol Ila’s geweest voor 70 tot 80 euro, inclusief verzendkosten naar Nederland!

Dit keer een Linkwood uit 1991, binnengekregen via Eugene van der Meer die er een bottle-share voor georganiseerd heeft.

Geur:
Vanille, heel veel vanille. Citroen en perzik. Veel lichte vruchten. Ik kom ook iets ziltigs tegen en de geur die je in een houtzagerij wel eens hebt als ze eiken hebben geschaafd. Later (bij mij) heel veel anijs. Anneke pikte de anijs meteen op, maar ik heb die altijd pas heel laat na lang ruiken.

Smaak:
Nog meer citrusvruchten. Ook druiven. Doet me denken aan een sauvignon blanc, maar dan in whisky vorm (geen idee wat je daarmee moet). Ook weer dat tikje hout en wat kruiden.

Finish:
De afdronk begint vrij fel, maar zwakt mooi af naar een niveau waar ie even blijft hangen. Geen eeuwig afdronk, maar wel lang genoeg om lekker te zijn. Ook weer vanille natuurlijk en iets pittigs.

Al met al een heel lekkere whisky van een mooi vat. Vooral met een prijs als die van het Bladnoch forum, waar je overigens gratis lid van kan worden om de flessen te kunnen bestellen, is het helemaal niet erg om zoiets af toe op de kop te tikken.

Linkwood 18, Bladnoch Forum, 16 sept 1991, 26 mei, 2010, 52,9%, 55 euro excl verzenden

Geur: 8
Smaak: 8 
Afdronk: 7
Ervaring: 8
Prijs/Kwaliteit: 10
Totaal: 41 punten

Gisteren heb ik het eerste sample van het Master of Malt Drams for Review programma geproefd. De Fettercairn 33 van Old Malt Cask, uiteraard op 50%, zoals alle Old Malt Cask bottelingen (tenzij het vat onder de 50% gedaald is).

Fettercairn is een kleine Highland distilleerderij waar ik tot nu toe niet echt fan van ben. Maar ik ben niet vies van iets proberen om mijn mening mogelijk bij te stellen.

Geur:
Oude whisky, hars, geboend eikenhout, zoals de kast hier in de woonkamer. Het begint vrij goed. Ik hou wel van dit soort geuren. Deze geuren worden niet aangevuld door andere fruittonen of andere dingen. Op den duur begint hij wel scherper en scherper te worden, alsof je met je neus echt in de boenwas ligt. Ook wat hout invloeden.

Smaak:
Enorm fel. Ook erg bitter. Hij wordt erg heet en peperig waardoor je verder eigenlijk weinig anders meer proeft.

Finish:
In de afdronk wordt hij gelukkig iets milder. Echter tintelt je tong zo erg dat je eigenlijk weinig anders meer kan proeven.

Uiteindelijk vind ik het geen lekkere whisky. Het is allemaal veel te veel hout, boenwas en hars. Het wordt niet gecompenseerd door lekkere fruittonen. Ik denk dat het gewoon een slecht vat is geweest. Het moet wel een sherry vat zijn, vanwege de kleur. Voor een 33 jaar oude whisky is het geen dure, maar jammergenoeg is ie niet lekker.

Geur: 5
Smaak: 2
Afdronk: 3
Ervaring: 1
Prijs/Kwaliteit: 3
Totaal: 14 punten

Vindt Master of Malt op Twitter en Facebook! OMC Fettercairn 33 is te koop bij Master of Malt

Een paar weken geleden stond er op de Twitter pagina van Master of Malt een vraag welke whisky bloggers gratis samples wilden ontvangen om te reviewen. Uiteraard klonk dat ‘too good to be true’, maar ik reageerde toch maar.

Na enkele dagen kreeg ik een mailtje dat ik een paar samples kon uitzoeken op de website, als ik met een paar dingetjes akkoord ging. Een link naar de Master of Malt homepage, een link naar de product pagina, links naar hun Twitter en Facebook pagina en ik moest even vertellen dat de samples van hen afkomstig waren.

Geen uitsluiting van het noemen van anderen, en gezien ik meestal toch wel meld waar ik iets vandaan heb leek het me niet overdadig. Wel even gevraagd of er geen uitsluitingen aan zaten en ik ook de whisky smerig mocht vinden als ik dat vond.

De samples die ik gevraagd heb waren de volgende:

• Fettercairn 33, Old Malt Cask. Deze omdat ik pas een keer een lekkere Fettercairn op heb, en toch weer eens wilde proberen of dat ik ze niet kan vinden, of omdat Fettercairn gewoon niet mijn whisky is.
• Noh Karuizawa 32 1977 Cask 4592: Ik ben best wel fan van de Noh Serie, maar ze zijn de laatste tijd zo snel uitverkocht dat je niet eens tijd hebt om je bankrekening te checken of je hem kan betalen.
• Bruichladdich Octomore Orpheus. Deze heb ik bij de distillery op, maar geen notities van gemaakt, wat ik erg jammer vond.

Uiteindelijk heb ik dus, wegens dit blog, een aantal gratis whisky samples gekregen. Mega cool, al zeg ik het zelf. Met dank aan Natalie Hayward van Master of Malt. Het Drams for Review programma is wat mij betreft nu al een succes!

“Whisky friends” is a term Anneke often uses for people I know through the whisky scene. Mostly these are people I’ve met at tastings, but also folks from the “Oeskobar” society — as she still calls it after years of ‘improving’ the term.

No, Anneke, the club isn’t named after a Colombian drug dealer! It doesn’t help that she probably thinks it’s very funny to tease me about it.

All in all, it is a fitting term — and arguably better than when I played Magic (the Gathering) and she would always call them “your magic nerds…” Of course she doesn’t mean it in a bad way.

In any case, whisky friends make tastings and festivals a lot more fun to visit because there are ALWAYS people you know and can chat with — both in front of and behind the tables.

Zo, daar zijn we weer. Even een weekje er tussenuit geweest om op adem te komen na een belachelijk drukke periode. Weekje Toscane gedaan, dus even geen whisky, maar wel heel veel lekkere wijnen.

De komende tijd zal ik het bloggen weer oppakken en er komen uiteraard weer veel proefnotities en andere zaken voorbij. Een van de dingen waar ik wat aandacht aan zal besteden is het berichtje van ik van ‘whiskyvriend’ Bas kreeg over de High West Rendezvous en het niet zelf stoken van High West.

Ook gaan er wat proeverijen en festivals aankomen waar ik uitgebreid verslag van zal doen. Wat misschien nog wel het gaafste is wat er aan zit te komen zijn wat proefnotities van samples die ik gekregen heb van Master of Malt. Je leest het goed, gekregen. Om te reviewen! Enige eis was dat ik links naar ze plaats en wat afbeeldingen gebruik. Iets wat ik toch al geregeld doe als ik iets ergens vandaan heb.

Ik heb wel met ze afgesproken dat ik ook een whisky smerig mag vinden en een rotcijfer mag geven als ik dat zo vind, dat was iets waar ik niet aan wil tornen. Maar wel een mooie Hanyu 21 Noh, Fettercairn 33 van OMC en de Bruichladdich Octomore Orpheus! Niet de minste samples dus!

Deze mix van 2 rye whiskey’s uit Utah bestaat uit een 6 en een 16 jaar oude rye whiskey met respectievelijk 95% en 80% rye op de mashbill. Er wordt ook ongemoute rogge gebruikt om deze whiskey te maken wat een andere smaak geeft dan wanneer er alleen gemoute rogge gebruikt wordt. Op dezelfde manier is Ierse Pot Still whiskey anders dan Schotse Single Malt (wat min of meer hetzelfde is) omdat ze in de Ierse variant ook ongemoute gerst gebruiken. Daarom heet dat ook geen Single Malt.

Geur:
Kaneelbroodjes, zoete kruiden. Ook wat munt wat een frisse smaak geeft. Ik denk ook iets licht ziltigs te proeven, wat het ook iets frisser maakt, zonder dat het meteen op sommige Schotse zilte smaken gaat lijken.

Smaak:
Aanvankelijk lijkt de whiskey wat dun van smaak. Het mondgevoel lijkt wat waterig, maar dikt aardig in als je hem de tijd geeft. Langzamerhand wordt de whiskey wat feller en peperiger.

Finish:
Ik proef iets fruitigs in de afdronk wat me nog niet eerder opgevallen was. Citroen, met peper. De felheid uit de smaak is hier weg, maar de smaak blijft wel lekker lang hangen.

Een whiskey die ik opgepikt heb in Utah, toen ik daar op vakantie was en dat maakt de beleving wat leuker. Een mooie herinnering die bevestigd wordt door een lekkere whiskey. Buiten alle emotionele waarde die ik eraan hecht is het gewoon simpelweg een enorm goede whiskey. De distilleerderij heeft er ook een hele serie medailles voor gekregen van allerlei instanties, maar dat is tegenwoordig niet zo moeilijk meer.

High West Rendezvous Whiskey. A blend of straight rye whiskies. 46%, volgens mij heb ik hem gekocht voor ongeveer 30 euro.

Geur: 9
Smaak: 9
Afdronk: 8
Ervaring: 10
Prijs/kwaliteit: 10
Totaal: 46 punten

Stranahan’s Colorado Whiskey is een Amerikaanse Single Malt whiskey, gezien deze gemaakt wordt van 100% gemoute gerst. Het verschil met Schotse whisky is dat deze in nieuwe Amerikaanse eiken vaten rijpt. In Schotland wordt whisky nagenoeg altijd eerder gebruikte vaten gerijpt. Het is een small-batch whiskey, wat zoveel inhoud dat ze het batch nummer erop zetten en dat de whiskey van batch tot batch kan verschillen. Extra leuk feitje is dat de distillery manager bij het bottelen op het label schrijft welke muziek hij op dat moment luistert!

Geur:
Walnoot, honing, vanille, erg zoet. Ook krijg ik een associatie met passievrucht in de geur. Kan zijn dat het wat anders is, maar daar moest ik aan denken.

Smaak:
Feller in het begin dan je zou verwachten van zo’n zoete zachte geur. De zoetheid blijft door het geheel overeind. Biscuitjes, abrikoos, meer fruit, en vanille room.

Finish:
Meer abrikoos, een erg lange finish. Veel vanille, room en honing. Kaneel?

Ik word altijd vrij blij van dit soort whiskeys. Het kan de complexiteit van een netjes gerijpte Schotse whisky niet evenaren, maar het is niet te ontkennen dat sommige kleine distilleerderijen in Amerika erg lekker spul maken.

Stranahan’s Colorado Whiskey, 2  jaar oud, 47% (94 proof), batch 51, in Nederland +/- 75 euro, in Amerika +/- 45 dollar

Geur: 8
Smaak: 7
Afdronk: 8
Ervaring: 8
Prijs/Kwaliteit: 8

PS: De regels wat betreft Single Malt zijn in de USA iets anders dan in Schotland. Om verwarring te voorkomen promoten ze er ook niet mee, maar is het gewoon ‘colorado whiskey’.